Migratie.
Zeg het woord en je voelt
de temperatuur in de kamer dalen.
Alsof iemand net heeft voorgesteld
om de voordeur uit de scharnieren te halen.
In talkshows is het een crisis.
In de politiek is het een last.
En in de kerk?
Daar klinkt vaak precies hetzelfde riedeltje,
maar dan met een Bijbeltekst erop geplakt.
We praten elkaar na.
Rechts roept dat we desnoods
uit het EVRM moeten stappen
om “de instroom te stoppen”.
Links schuift ongemakkelijk mee
en heeft het ineens ook
over “verminderen van nettomigratie”.
Het frame staat vast:
migratie is een probleem dat beheerd,
begrensd,
ingedamd moet worden.
Punt.
En de kerk?
Die knikt vaak braaf mee.
Steeds meer christenen
hebben hun mening over migratie
vooral gevormd via krantenkoppen,
sociale media en politieke slogans.
Alsof de Schrift een bijlage is
bij een partijprogramma.
In peilingen hoor je kerkleden zeggen
dat afgewezen asielzoekers
onmiddellijk uitgezet moeten worden,
zonder beroep.
Hard.
Snel.
Klaar.
Begrijp me goed:
migratie is complex.
Europa kan niet simpelweg
alle grenzen openzetten
en maar hopen dat het goedkomt.
Maar is “het is een probleem”
echt het enige verhaal
dat wij als christenen
te vertellen hebben?
Lees je Bijbel eens
zonder de bril van Den Haag.
Abraham? Een migrant.
Weggeroepen uit zijn land,
zonder routeplanner,
zonder verblijfsvergunning,
levend van belofte.
Jozef? Slachtoffer van mensenhandel.
Gedwongen migratie. Trauma.
En toch wordt hij in Egypte een redder van velen.
“Jullie dachten kwaad tegen mij,
maar God dacht het ten goede.”
Dat is geen goedkope troost;
dat is een radicale herlezing
van migratiegeschiedenis.
Ruth? Buitenlander. Vluchteling.
Afhankelijk van de goedheid van anderen.
En juist zij wordt onderdeel van de messiaanse lijn.
Het verhaal van God dendert
niet voort ondanks migratie,
maar via migratie.
En wij?
Het Nieuwe Testament noemt christenen
vreemdelingen en bijwoners.
Pelgrims.
Mensen met een hemels burgerschap.
Dan is best ironisch
dat juist wij zo verknocht zijn geraakt
aan onze nationale identiteit
alsof het het elfde gebod is.
Misschien is de profetische taak van de kerk
niet om nóg een beleidsvoorstel te formuleren,
maar om een ander verhaal te vertellen.
Dat begint bij de opleiding van predikanten.
Hoe kan het dat we dominees klaarstomen
die alles weten over dogmatiek en kerkrecht,
maar met hun mond vol tanden staan
zodra het over migratie gaat?
Als dit hét thema van onze tijd is,
waarom is theologie van migratie
dan een keuzevak – als het al bestaat?
Alsof het optioneel is om na te denken
over een onderwerp dat de samenleving splijt.
Of ‘discipelschap’.
Als er op de kansel wordt gezwegen,
wie voedt dan de gemeente?
De Telegraaf? X? Partijprogramma’s?
Misschien moeten we in plaats
van nóg een studie over “persoonlijke zegen”
gewoon samen Genesis lezen.
En Ruth. En Efeziërs.
En onszelf de ongemakkelijke vraag stellen:
op wie lijk ik meer:
op de barmhartige Samaritaan
of op de priester die doorloopt?
En dan die zogeheten “omgekeerde missionarissen”.
Christenen uit Afrika, Azië, Latijns-Amerika
die hier kerken stichten
terwijl onze banken leeglopen.
Misschien zijn zij geen probleem
dat geïntegreerd moet worden,
maar een geschenk
dat ons iets leert
over Gods wereldwijde beweging.
Ja, migratie schuurt.
Het kost geld, energie, aanpassingsvermogen.
Maar sinds wanneer
is het evangelie comfortabel?
Misschien is migratie
niet alleen een politieke crisis,
maar ook een geestelijke test.
De vraag is niet alleen
hoeveel mensen ons land aankan.
De vraag is:
hoeveel Bijbel
kan onze kerk nog verdragen?
Brandend Zand 